اينترنت اخيراً زندگي
بسياري از مشتريان را تغيير داده است، ولي در سال 1982 يکي از
کارآفرينان، متوجه اهميت آن در آينده در تجارت ديجيتالي اوراق بهادار
پي برد. بيل پورتر، که اينک 70 ساله است، فرصتي را تشخيص داد که
تأثير بسيار مهمي بر صنعت کارگزاري داشت. وي که سرمايهگذار شخصي بود
مشتاق بود بداند به چه دليل بايد صدها دلار به کارگزاران معاملات
سهام بپردازد. بينش وي بر اين پايه بود که در نهايت هر کسي رايانه
شخصي خود را خواهد داشت و در نتيجه همه ميتوانند با استفاده از خطوط
رايانهاي سرمايهگذاري کنند. در سال 1982 شرکت ترِيد پلاس را تأسيس
کرد نمود که در آن خدمات تجاري و قيمتها با استفاده از خطوط
رايانهاي براي چند شرکت ارسال ميشد. نخستين معامله وي با استفاده
از خطوط رايانهاي در 11 ژوئيه 1983 رخ داد. خيلي زود برايش مسلم شد
که در ادامه اين معامله، موجي از معاملات سرازير خواهد شد. اگر چه
سالها طول کشيد تا آنکه بازار به اهميت فناوري رايانه پي ببرد،
پايداري و پشتکار وي سرانجام به نتيجه رسيد
بيل پورتر تمام
زندگياش را همچون کارآفرين سپري کرده است، با اين همه خودش معتقد
است هيچگاه مفهوم کارآفريني را به درستي درک نکرده. وي قبلاً رئيس
کل شرکت کفش تِرتون مشاور مدير بنيانگذار شرکت سهامي کامِر شيال،
الکترونيکس، مدير برنامهريزي و تحقيقات شرکت تکسترون، و مدير
تحقيقات مرکز الکترونيک شرکت جنرالالکتريک بوده است و فرصتهاي
بسياري داشت تا به آينده روشن تجارت با خطوط رايانهاي پي ببرد. طي
اين دوره، بيش از 20 کالا را توليد کرد و موفق به اخذ 14 گواهي
حقامتياز شد.
شرکت تريد پلاس همزمان
با ارائه خدمات رايانهاي براي ديگر مؤسسات کارگزاري، اقدام به توسعه
سيستمهاي درونسازماني خود کرد تا متناسب با نيازهاي معاملهگران
شود. در واقع اين شرکت در حال رقابت با مشتريان خود بر سر خدمات
معاملاتي بود. از اين رو در سال 1992، پورتر شرکت E*TRADE
Securities را که زيرمجموعهاي از تريد پلاس بود تأسيس کرد و بعداً
به نام کامپوسِرو وسپس به نام اِمريکن آنلاين به عرضه خدمات تجاري
با خطوط رايانهاي پرداخت. تقاضا براي اين خدمات به حد انفجار رسيد.
در سال 1996، سايت http://www.etrade.com/ را راه انداخت که يکي از
شرکتهاي اصلي در تجارت اينترنتي سهام بود و به مشتريان خود معاملات
سهام را با نرخ 95/14 دلار براي سهام داو جونز و 95/19 دلار براي
سهام ناسداک عرضه ميکرد. ارائه ميداد. در تابستان همان سال شرکت به
سهامي عام تبديل شد و انقلاب آغاز گرديد.
مسائل مالي در
راهاندازي شرکتE*Trade همسان اغلب فعاليتهاي کارآفرينانه اينترنتي
منحصر به فرد است. فرآيند به شرح زير است: راهاندازي شرکت ابتکاري
جديد با استفاده از فناوري آيندهگرايانه، جمعآوري سرمايهاي هنگفت،
سهامي عام شدن شرکت و افزايش قيمت سهام آن؛ ولي با اين همه پس از
گذشت بيش از 4 سال هيچ سودي حاصل نشده است. اين سرگذشت E*Trade شامل
حال اغلب شرکتهاي اينترنتي است. با وجود اين، بر اساس ارزيابي مطلوب
تحليلگران مالي از شرکت، اينگونه برآورد ميشود که آينده E*Trade
روشن است. در پايان سال مالي 1999، عوايد شرکت بيش از 660 ميليون
دلار گزارش شد، يعني افزايش 130 درصدي نسبت به سال پيشين، ولي در عين
حال 4/54 ميليون دلار ضرر نيز داده است. اکنون اين شرکت به تمام 50
ايالت آمريکا و 119 کشور دنيا خدمات عرضه ميکند. در سه ماهه اول سال
2000، در مقايسه با سه ماهه چهارم سال مالي 1999، جمع درآمد، شمار
حسابهاي جديد، و متوسط معاملات روزانه رشد داشته است. طي اين دوره سه
ماهه، شرکت 000/330 حساب جديدي به دست آورد و در نتيجه، تعداد کل
حسابهاي فعال به 9/1 ميليون رسيد. افزون بر اين، متوسط معاملات
روزانه تا 000/133 بالا رفت، يعني افزايش 208 درصدي از 000/43 در سال
پيشين و افزايش 65 درصدي از 000/80 معامله در روز در سه ماهه گذشته.
در حالي که تحت تأثير آشفتگي در کل بازار.com و معاملات با خطوط
رايانهاي قرار گرفته بود، در سال 2000 به عوايد معاملات 5/754
ميليون دلاري و در سال 2001 به عوايد 131 ميليون دلاري رسيد. با وجود
اين، حسابهاي کلي از 6/2 ميليون در سال 2000 و 7/3 ميليون در سال
2001، به ميزان 41 درصد رشد کرد.
احتمالاً انتظار داريد
بيل پورتر شادمان به موفقيت خود تکيه داده و آرميده باشد. ولي بيل به
اين فکر بود که شخص ديگري بايد مديريت رشد موفقيتآميز شرکت را به
عهده گيرد. در نتيجه درست پس از نخستين عرضه عمومي سهام، کريستوس
کوتساکوس را استخدام کرد تا به عنوان رئيس هيئتمديره و مدير عامل
اداره شرکت را به دست بگيرد و خود در نقش رئيس سابق انجام وظيفه کرد.
با وجود اين، بيل حتي در سن 70 سالگي نيز کارآفريني را کنار نگذاشته
و اخيراً اعلام کرد در حال راهاندازي فعاليت کارآفرينانه نوپا به
نام صرافي اسناد بينالمللي است که امکانات تجارت با خطوط رايانهاي
را فراهم ميآورد.
برنامه مالي، تصوير
کاملي را براي کارآفرين نمايان ميسازد که از مقدار و زمان ورود وجوه
به درون سازمان، بخشي که وجوه به آنجا ميرود، ميزان وجوه نقد موجود،
و پيشبيني موقعيت مالي شرکت اطلاع يابد. اين برنامه مبناي کوتاه
مدتي براي کنترل بودجهبندي فراهم ميآورد و از بروز يکي از
متداولترين مشکلات فعاليتهاي کارآفرينانه نوپا، يعني نبود وجه نقد،
جلوگيري ميکند. از مثال فوق، ميزان اهميت آن را جهت درک نقش طرح
مالي درمييابيم. بدون برنامهريزي مالي دقيق در مراحل اوليه، ممکن
بود شرکت E*Trade دچار مشکلات جريان نقدينگي جدي شود، به ويژه که
مانند ديگر شرکتهاي اينترنتي، هنوز هيچ سودي به دست نياورده است.
برنامه مالي بايد براي هر يک از سرمايهگذاران بالقوه توضيح دهد که
کارآفرين چگونه تمام تعهدات مالي خود را پاسخ گويد و به منظور
بازپرداخت بدهي يا فراهم آوردن بازدهي خوب از سرمايهگذاري ميزان
نقدينگي لازم را حفظ کند. به طور کلي، طرح مالي به 3 سال اطلاعات
مالي پيشبيني شده نياز دارد تا بتواند سرمايهگذاران خارجي را ارضا
نمايد. سال اول بايد دادههاي ماهانه را ارائه دهد.
اين فصل هر يک از
اقلام مالي عمده را بررسي ميکند که بايد در برنامه مالي گنجاند:
پيشنويس صورت درآمد، پيشنويس جريان نقدينگي، پيشنويس ترازنامه، و
تحليل نقطه سربهسر. همانگونه که در مثال شرکت E*Trade ديديم،
شرکتهاي تازه تأسيس اينترنتي داراي ويژگيهاي مالي منحصر به فردياند
که در بحث زير بدانها اشاره ميکنيم. تصميمگيريها در مورد چگونگي
مديريت و کنترل داراييها، نقدينگي، موجودي، و غيره را در فصل 13 و در
ذيل عنوان مديريت فعاليت کارآفرينانه در مراحل اوليه آغاز به کار
بررسي ميکنيم.
برگزيده از کتاب
"کارآفريني" نوشته "هيستريچ" ترجمه دکتر فيضبخش و
دکتر تقيياري
